Lo jorn 18 d’abril es estat presentat lo sièisen numèro de la revista RIPACURTIA, editada pel Centre d’Estudis Ribagorçans (CERib) a l’Archiu Comarcal de la Nauta Ribagorça, a la vila catalana del Pont de Suert, amb la consolessa de la vila Iolanda Ferran, lo president e lo secretari del CERib, Jep de Moner e Carles Barrull, e lo director de la revista Jordi Suïls.
Aquela revista publica d’interessants articles d’investigacion sus aquela comarca catalana e aquela edicion es un monografic consacrat al monastèri de Santa Maria de Lavaix per commemorar los uèch cents ans de l’arribada dels monges de l’òrdre cistercian que provenián de Bonafont, al Comenge occitan. Un autre exemple de las relacions constantas eclesiasticas e monacalas entre los territòris catalans e los occitans pendent l’Edat Mejana, qu’es expausat en un dels articles escriches per la Doctorant e professora d’Istòria e Geografia de l’Universitat de Tolosa Sandrine Escaffre.
L’òrdre benedictin
Al començament aquel monastèri foguèt incorporat a l’òrdre benedictin, e amb una lucha per la subordinacion als avescats prèps, fins que la siuena incorporacion a l’òrdre cistercian (alavetz en expansion) provoquèt un periòde d’esplendor e d’estabilitat de la siuena vida monastica. Coma d’autres monastèris espanhòls patin la decadéncia de la desastrosa “Desamortizacion” de mitats del sègle XIX.
Entre d’autres tèmas son expausats los resultats de las catacions arqueologicas dins de las muralhas (de l’arqueològa de l’Universitat de Lhèida Natàlia Salazar), la formacion de la lenga catalana e las siuenas primièras representacions escrichas (del filològ e paleògraf Jesús Alturo e la Doctoressa de Sciéncias de l’Antiquitat e de l’Edat Mejana Tània Alaix) en remembrant que dins las comarcas catalanas de Ponent son estats trobats qualqu’uns dels tèxtes mai ancians escrits en catalan, los conflictes entre la baroniá d’Erill e la meteissa abadiá de Santa Maria de Lavaix en mostrant las tipicas luchas medievalas entre lo poder civil e lo religiós pel contraròtle del territòri (de l’istorian especializat en istòria rurala e eclesiastica Joan Ramon Piqué Badia), o un interessant estudi sul cartolari de Lavaix, una mòstra de la vida dins d’aquela abadia (del Doctor en Istòria Medievala de l’Universitat de Saragossa e Tecnician superior d’Archius de l’Archiu de la Corona d’Aragon Guillermo Tomás Faci).
Dins de la seccion “Miscel·lània” la revista nos ofrís un interessant article sus la vida e l’òbra del poèta de la Ribagorça Mossen Anton Navarro (de la professora de Filologia Catalana e Lingüistica Generala de l’Universitat de Barcelona Núria Alturo e de l’escrivan e professor de l’Universitat de Lhèida Xavier Macià). Los interessats en aquel numèro podètz vos comunicar amb lo Centre d’Estudis Ribagorçans a info@cerib.org
Un article de Francesc Sangar
