Ja fa annadas que lo paisatge de la fauna europèa es en cambiament prigond. Es un cambiament istoric, un fenomèn ecologic que fa comprene la nauta capacitat de la natura per se regenerar. Aital, e en païses ont avián patit l’escandilhament, ara arriban d’orses, de lops o de linxs que jamai abans (almens dempuèi fasiá decadas) i èran: tanben es lo cas del chacal d’aur (Canis aureus), un nòu canid qu’ara coloniza l’oèst continental des de l’èst europèu.
E Occitània tanben patís aquel fenomèn. Ja o aviá patit amb l’arribada de lops italians a Provença e que uèi ja an crosat los Pirenèus. Pr’amor qu’Occitània es un territòri de pas clau per las espècias se vòlon arribar mai enlà. Uèil la preséncia de chacals en Occitània es un procés geografic. L’espècia a coma origina los Balcans e las estèpas d’Euròpa orientala. Comencèt a s’espandir vers l’oèst europèu pendent la dècada de 1950. Lo camin logic menava al nòrd italian e puèi los alps occitans e arpitans.
Los primièrs espepisssaments
Los primièrs registres oficials de chacals en l’estat francés son del territori arpitan. En 2017 foguèt registrada la preséncia d’un chacal de l’èst europèu en Nauta Savòia. Lèu arribariá tanben a tèrras occitanas. Los espepissaments confirmèron puèi la presència de chacals als Aups Maritims, Provença e, fin finala, Camarga. En 2025 l’Oficina Francesa de la Biodiversitat confirmèt l’arribada del chacal a la region d’Occitània, al departament d’Erau. L’especimèn foguèt fotografiat per una camàra trapa de las federacions de caça. Lo chacal ja aviá doncas crosat lo Roine e la siá direccion èra vèrs lo Rosselhon catalan e los Pirenèus.
Malgrat aquò, encara se pòt pas parlar d’una populacion permanenta de chacals en Occitània. La majoritat dels membres son nomadas e se pòt pas dire quin es lor nombre. Es una espècia plan discreta e, mai que mai, nuechenca. En ecologia, espandir-se vòl dire especimèns joves qu’abandònan lor nuclèu de familha original per cercar nòus territòris e tanben trobar un parelh. En Occitània los expèrts dison que i poirián aver qualcunas desenas de chacals entre la Còsta Blua e los replanats lengadocians. Totun, las espròvas confirman que, fins ara, son nomadas. I a pas encara reproduccion mas, çò dison los etològs, aquesta arribará lèu.
Dempuèi almens 2023 los cercaires catalans esperavan l’arribada del chacal a Catalonha. En genièr d’aquel an foguèt espepissat un chacal en Lhèida ! L’especimèn trobat èra mòrt pr’amor d’un accident amb una veitura. La genetica confirmèt qu’èra europèu de l’èst mas cossí aviá arribat ailà ? Doncas en tot crosar gaireben tota Occitània.
Lo chacal d’aur (Canis aureus) a un pés d’entre 10 e 15 Kg e a las pautas pus longas qu’un lop o vop. Es omnivòr e oportunista. Es pas cap grand predator de cèrvis o singlars. 80% de la siá dièta son micromamifèrs coma mirguetas o taups, carronha, insèctes e fruta del bòsc. Prèp dels umans las lordèras organicas. Gaireben ataca pas jamai l’elevatge.
Los parelhs de chacal son monogàms per totjorn, que se comunican amb de crits plan caracteristics e celèbres. Lo lop es lor enemic natural e ont i an lops i a pas jamai chacals. Pasmens, lo chacal sap que prèp dels umans i a pas lops. Es un fenomèn que descriu com los chacals causison de zònas semiurbanas pr’amor que son pus seguras. I a pas lops prèp dels umans e lo chacal o sap. Occitània es un airal amb de bòsc e de vilatges, de camps d’agricultura e d’autorotas, ideal per l’estrategia del chacal.
Uèi los biològs ja an confirmat que lo chacal arribèt a Occitània e tanben a Catalonha. Segon l’Union Europèa es una espècia protegida e es enebit lo caçar. Amb aquestas leis, pòt demorar lo chacal al costat dels umans ? Es pas concurréncia pels caçaires e ataca pas l’elevatge de biais comun. Ara sonque cal veire cossí se desenvolopan los faches. Pr’amor que la reaccion poiriá èsser positiva o negativa. Depend ara, aquò òc, dels occitans e catalans que lo chacal pòsca aver un futur en aquestes territòris o pas. Mas encara es trop lèu per poder o dire.
La Redaccion
Imatge principala: Didier.Delavaud Photographies/CC
