LA LENGA WU DE CHINA
Malgrat que totes identificam lo mandarin amb lo chinés oficial, la lenga es una de las amassadas de lengas chinesas parladas en China mai importantas. Son parladas, mai que mai, al dèlta del flume Iang-Tsé, a la vila de Shanghai e a las províncias de Zhejiang e Jiangsu, malgrat que tanben es parlada a parts d’Anhui e Jiangxi. Son lengas regularament classificadas coma dialèctes mas que son lengas pròprias.
Lo Wu aguèt una identitat culturala pròpia dempuèi fa sègles. Aguèt totjorn de cèntres istorics coma Suzhou, e après Shanghai. Las varietats son pas omogenèas car i a divèrses subdialèctes ; lo Wu de Taihu inclutz lo shanghainés. Al sud lo wenzhounés e lo taizhoués, pòdon pas se comprene entre eles. Aital, malgrat qu’es una unica lenga a diferéncias geograficas plan importantas.
Segon cèrts estudis, lo Wu auriá, uèi lo jorn, tre 80 e 90 milions de parlaires, e doncas es una de las lengas chinesas mai parladas après lo mandarin. Mas es pas oficiala. Es considerada coma un fāngyán, que vòl dire dialècte. Es pas ensenhat a l’escòla e los mainatges aprenon, de’n primièr, lo mandarin.
Pas pus enebit
Fins a la decada de 1980 lo Wu foguèt enebit a l’escòla. Aquò vòl dire que fòrça mainatges lo parlan a l’ostal, mas que pòdon pas o far a l’escòla. Aquò provòca una transmission familhala pressionada. Los mai ancian lo parlan plan a l’ostal. Los joves lo parlan mens, mai que mai aqueles que migrèron a de vilas coma Shanghai.
E, se ben la lenga Wu es plan activa a l’ostal la transmission als joves ven mai malaisida. Es pas a la television, mas es una lenga plan viva en internet, amb de vidèos e audios, tanben a las rets socialas. E i a fòrça plataformas per l’aprene.
Lo Wu doncas demòstra qu’es plan aimat per lors parlaires pr’amor que restaca la persona a l’identitat regionala. Mas la pression del mandarin a totes los nivèls es giganta. E fòrça paires adoptan lo mandarin per parlar a lors filhs, mai que mai, en de grandas vilas.
Car China sonque vòl aver una lenga comuna unica als mèdia e l’educacion. Tanben i a una fauta d’estandàrd escrich. Pasmens, recents projèctes coma WenetSpeech-Wu, an demostrat que i a un grand interés per aprene la lenga Wu. Es vertat que se los paires parlan pas pus lo Wu a lors filhs i aurà mens parlaires. Mas la produccion culturala poiriá reviscolar aquesta lenga chinesa.
Lo futur del Wu doncas dependrà de factors coma l’actituda sociala, la tecnologia o encara lo vam de conservar la lenga a nivèl collectiu. E, malgrat tot aquò, uèi lo jorn es brica en dangièr d’extincion o encara una lenga menaçada mas una lenga plan vida que lucha contra l’envasion mandarina. E que fins ara capitèt.
La Redaccion
Fotografia principala: Gags9999/CC
