Lo màger grop de monards que i a, uei, au continent asiatic, qu’ei lo grop deus langors e semnopitècs. Ne trobaram, sustot, en Asia meridionau, mes qualcunas d’aqueras espècias tanben demoran en Africa deu nòrd, e tanben en China. En totau, parlam de 20 espècias. Ad aquestas que’s pòden includir tanben los macacos, despartits en […]
Foguèron de besonh milions d’annadas mas, fin finala, al costat dels premièrs dinosaures bipèdes que i aguèt sus la planeta apareguèt un nòu linhatge d’animals que marchavan, totun, a quatre pautas; lo sauropòdes. Al començament venguèron pichons, mas lo temps ajudèt a venir tras que gigantasses. Un sauropòde foguèt un reptil gigant amb lo cors […]
Lo continent d’Antartida foguèt pas gaire explorat abans la fin del sègle XVI. Alara i aguèt una èrsa de grands marins qu’assagèron d’i pervenir. Pasmens, l’ocean Antartic e lo continent demorèron secrets malgrat que ja los ancians grècs n’aguèsson volgut demostrar la siá existéncia. D’efièch, aqueles grècs de l’Antiquitat imaginèron que la Tèrra èra redonda […]
Lo bisont qu’ei enqüèra, dilhèu, lo màger mamifèr europèu. E etologicament dejà se pòt díser que ressuscitè coma espècia pr’amor qu’adara ei present en regions on dinc a non hè pas gaire non n’i avèva pas. Pr’amor que s’èra escandit. E aquò, aquera resurreccion, tanben provocarà cambiaments a l’enrinonament e la biodiversitat europèas. Enqüèra a […]
Los espinosaurides son, paleontologicament parlant, qualcunes dels fossils mai aisits d’identificar. A la diferéncia d’autres terapòds avián un mòrre plan long (gaireben crocodilian), una esquina plan particulara e d’arpas estonantas que podián provocar la paur a quinsevolh predator. Lo primièr membre d’aquesta familha foguèt Spinosaurus, trapat en Egipte en l’an 1912. Las vertèbras dorsalas s’espandissián […]
L’inteligencia artificiala ja escriu mai d’una tresena partida de tot çò qu’es escrich uèi lo jorn a Internet. Dos estudis scientifics soslinhan que tre lo 35% e lo 40% de tot çò escrich uèi en internet ja es òbra de l’IA ; malgrat aquò los cercaires afirman que i aja pas mai desinformacion mas es possible […]
França 2016. De departaments e de nòvas províncias. Amb un modèl implantat dels departaments dempuèi l’epòca de la Revolucion. Mas e abans? Pendent l’Ancian Regim lo Reialme de França èra devessit en províncias istoricas. E contra l’image qu’abitualament totes avèm de la monarquia absolutista, aquelas províncias dispausavan de parlaments pròpris que gerissián qualques competéncias, sustot […]
Los bòsques càmbian rapidament e los scientifics son inquiets. La forèst pòt créisser d’un biais mai velòç, mas tanben s’afeblís, se simplifica e ven vulnerabla. La transformacion de las forèstes del Mond se fa en silenci. Una analisi de mai de 31 000 espècias d’arbres a confirmat que las selvas s’uniformizan jol contraròtle d’arbres de […]
En 1944 se debanèt una de las mai grandas tragedias en tèrra occitana pendent la Segonda Guèrra Mondiala, lo chaple de la vila lemosina de Tula, que menèt a l’arrestacion e a l’assassinatge collectiu de fòrça estatjants de Tula. Los responsables fugueren los òmes de la Division Panzèr SS Das Reich, que respondiren atal al […]