Fa 38 000 ans la bossa d’un caçaire de Nauta Garona aviá pas sonque de pèiras copadas. Tanben i avián objèctes talhats de fusta, còrnas de rangièr que serián d’armas e benlèu tanben una flaüta d’òs de voltor. Sèm a l’Aurinhacian, una epòca ont nasquèt l’art conceptual. E nasquèt en Aurinhac, en Occitània. Los neandertalians avián contrarotlat fins alara lo continent europèu almens pendent 200 000 ans. Poguèron o far pr’amor de lor cultura mosteriana. Contrarotlavan la pèira mas copavan pas sovent òsses, còrnas o evòri (o benlèu aquestes an arribat pas pr’amor del temps ?). L’arribada d’Homo sapiens sapiens a Aurinhac cambièt aquela situacion. Trabalhava de materials elastics, pas durs, que pòdon èsser modelats.
Son caracteristicas de l’Aurinhacian las basas de pèira de lança en forma de V, pensadas per poder las unir melhor a la fusta. Aquò foguèt revolucionàri. La fòrça demorava la meteissa quan èra lançada la lança o la sagaia e la poncha se trincava pas. Se aquò arribava podiá èsser cambiada per una autra lèu. Èran d’armas revolucionàrias pr’amor que podián èsser cambiadas las siás partidas. E aquò èra nòu.
De produccion massissa
En Aurinhac foguèt creat lo concèpte de produccion massissa. Los artesans aurinhacians produsián amb una sola pèira plusors fuèlhas. Lor tecnica tanben èra revolucionària per rapòrt al mosterian neandertalian. E plan regulara. Mas la vertadièra revolucion aurinhaciana arribèt de cambiaments en l’univèrs mental. Es quand nasquèt l’art preïstoric (malgrat que mai e mai cercaires actuals defenson que los neandertalians tanben podián far d’escultura e tanben pintavan lors caunas). Los darrièrs estudis demòstran que foguèt pas cap art de mainatges mas un art tras que madur e doncas tanben estonant.
En 1994 la descobèrta de la cauna de Chauvet, en Ardecha, estonèt tota la comunautat scientifica mondiala. I avián de pinturas de fa mai de 36 000 ans. E èran aurinhacianas. Les leons de las caunas representats caçan en grop, los rinocèros an movement, e semblan pintures modèrnas. Es a diré qu’es un art complèx. E ancian. Puèi foguèron descobèrtas estatuas d’evòri e flaütas al Jura alemand de la meteissa epòca. E èran aurinhacianas. L’Òme-Leon es una estatua de 30 cm de longor realizada en evòri. A 40 000 ans. Lo cors es d’uman. Lo cap de leon. La pensada, ja en aquela epòca èra mai complèxa que la realitat environamentala. Los aurinhacians alemands tanben crèeron de flaütas d’òs de voltor. Lor son es delicat e plan semblable al de las flaütas actualas. L’escala musical atanben.
A Aurinhac tanben foguèron trobats clescs marins amb de traucs, dents de vop e de cèrvi amb de traucs e tanben de pèiras amb de traucs. Lor tòca finala èran de collièrs amb de cauquinhas o dents. Perqué aquò ara ? Pr’amor que formavan partida de lor identitat gropala. Los aurinhacians podián aital èsser lèu reconeguts per d’autres grops umans modèrns o encara de neandertalians. E aquò senhalava lèu se òm èra aliat o enemic. Abans de poder parlar. E aquò es una vertat malaisida. Los primièrs umans de nòstra espècia a Euròpa subrevisquèron pr’amor de lors armas mas tanplan pr’amor de nous simbòls coma l’art o la musica, qu’amassèron comunautats màgers, plan desparièras de las neandertalianas.
La Redaccion
Imatge principala: Sapiéncia/ChatGPT
