HORATS NERI PRIMORDIAUS

Christian Andreu
0
Es horats neri primordiaus (PBH en anglés) son rèstes espaciaus que poirien s’auer format en er Univèrs mès ancian, fòrça temps abans dera aparicion d’esteles e galàxies. Son petites e denses entitats que, en teoria, poirien explicar bèri uns des mistèris mès dificils dera sciéncia actuau, com era matèria escura. Totun, enquiara jamès dengun podec […]

L’ALFABET MAI ANCIAN

Christian Andreu
0
D’arqueològs an descobèrta l’escritura alfabetica mai anciana jamai coneguda fins ara. La descobèrta la faguèt en novembre de 2024 una còla internacionala de cercaires. L’escritura es datada d’a l’entorn de l’an 2400 abans lo Crist, e precediguèt d’autras grafias alfabeticas que i aguèt mai de 500 ans apuèi. L’estudi de l’escritura foguèt dirigit per Glenn […]

EXTRAORDINÀRIS CEFALOPÒDES

Christian Andreu
0
Uei que volem parlar de qualcunas de las espècias mei estonantas de la planeta. Que son classadas coma cefalopòdes e n’ i a mai de 650 espècias diferentas. Entà la majoritat de nosauts que son tanben plan coneishudas coma calamars, lagasts e sépias. E quiò, pr’amor que calamars, lagasts e sépias son qualcunas de las […]

CAMERON E LO CAMBIAMENT CLIMATIC

Christian Andreu
0
Africa qu’ei un deus continents que pateish mei uei lo cambiament climatic. Divèrses país coma Cameron, dont autes, que pateishen aquera annada èrsas de calor jamei vistas abans, pr’amor de las plan hautas temperaturas. E aquò que comencè dejà au mes de noveme pr’amor d’ua mescla de cambiament climatic e lo fenomèn de Niño. Atau, […]

UNA REVOLUCION CONSERVADORA?

Christian Andreu
0
L’an 1980 Ronald Reagan ganhèt las eleccions presidencialas als Estats Units. Lo partit republican tornava al poder amb un programa qu’utilizava lo lèma de la “Revolucion Conservadora”. Cal nos situar en lo contèxt del moment. Pendent los ans 1970, los Estats Units avián patida la crisi economica provocada per l’augment del prètz del petròli e […]

LA MEDITERRANÈA, SENS D’AIGA

Christian Andreu
0
Lo Mediterranèu foguèt pas totjorn aital. Un estudi demòstra cossí fa pas gaire temps geologic (sonque 6 milions d’ans) nòstra mar èra seca al 100%. Lo fenomèn entraïnèt de consequéncias dirèctas per tot lo continent europèu, mai que mai al sud del meteis. E demorèt aital mai de 10.000 annadas. Aquel estat de nòstra mar […]

DE NOMADAS ESPACIALS

Christian Andreu
0
Una còla de cercaires de l’Universitat d’Harvard assegurèt que la vida a l’espaci es plan mai complèxa de çò que poiriam pensar e que la sieuna origina, malgrat que totes podèm pensar que seriá una planeta coma la nòstra, poiriá aparéisser en d’objèctes espacials nomadas que viatjan a travèrs de l’Univèrs. Aquò es aital après […]

BIVALVES, QUE VÒU DIRE DUAS VALVAS

Christian Andreu
0
E sabètz que vòu díser la paraula bivalva ? Que vòu díser que i a duas valvas e qu’ei la paraula usada peus cercaires entà parlar de mei de 20.000 espècias animaus marinas. Qué ei lèu dit. Pr’amor que los molluscs de tipe bivalve an ua coscòlha devessida en duas mieitats e pr’amor d’aquerò lo […]