Home DIVÈRSES

DIVÈRSES

CRONIQUES DERA VIDA VEGETAU (IV) ES HUÈLHES

Christian Andreu
0
Un biais de descríuer ua huèlha ei díder qu’ei ua fabrica quimica de nauta precision e tanben autosufisenta. La sua mission ei simpla mès tanben un shinhau complèxa pr’amor que li cau capturar fotons de lutz e crear matèria. E tostemp i a una problèma fòrça delicat; auer un equilibri entre eth benefici (guanhar energia) […]

FAMILHA DEUS UMANS

Christian Andreu
0
L’orangotan, lo gorilla, lo chimpanzé e lo bonobo que son las quate màgers espècias dens lo grop deus monards grans o primats. Que son tanben la familha mei dirècta de l’espècia umana. L’orangotan que demora en çò de mai pregond deu bòsc de Borneo e Sumatra, en Asia deu sud-èst. Maugrat las lors mesuras, que […]

ES MISERABLES DE VICTOR HUGO, TANBEN EN ARANÉS

Christian Andreu
0
Era publicacion en 1862 de Les Misérables de Victor Hugo siguec tota ua capitada literària. Lèu viec tanben un tractat politic e sociau mès en ficcion. Ua capitada literària qu’er Institut d’Estudis Aranesi (IEA) tanben volec inclúder en sòn catalòg de revirades dera literatura internacionau. E aué pòt èster trapar en papèr mès tanben online […]

AARON DE BALMAR. SABA JOENA ENTARA NÒSTA POESIA

Christian Andreu
0
Qui ditz qu’era poesia non agrade as naues generacions? Aué vos aufrim ua entrevista damb Aaron de Balmar (Sant Cugat del Vallès, 22 de deseme de 2001), un joen poèta que collabòre coma critic literari en Diari Més de Tarragona, que dirigís e presente eth programa El Cafè Literari de RTV El Vendrell, e que […]

ANNA KARENINA DE TOLSTOI, EN VERSION ARANESA

Christian Andreu
0
Auer una magnifica colleccion de grani classics dera literatura universau qu’ei era tòca der Institut d’Estudis Aranesi dempuèi era annada 2019. E pr’amor d’açò arribèt era revirada d’»Anna Karenina » (1877) de Lev Nicolàievic Tolstoi, de la man d’Antòni Nogués, que podec atau obrir era celèbra Colleccion Antòni Nogués. Eth libre viec un acte volontàri de […]

CRONIQUES DERA VIDA VEGETAU (III)

Christian Andreu
0
Hèr pujar aigua mès enlà des dètz metres de nautada a un problema físic; des d’aguesta nautada eth pés dera colomna d’aigua ei tan naut que trincarie eth tub e se crearie er ued.  Alara com hèn arbes com es sequoies o es eucaliptus entà poder amiar aigua a mès de 100 mètres de nautada […]

LOS MONARDS D’AMERICA

Christian Andreu
0
La majoritat de monards que traparam au continent american demoran, sustot, au bòsc tropicau. Que son animaus plan agiles que sautan d’arbo en arbo e justament pr’açò que son mauaisits d’estudiar. Uei son devessits en dus grans grops; los petits tamarins e los oistitis d’un costat e los monards cridaires, plan màgers, d’un aute. Los […]

CONFIRMADA ERA PRESÉNCIA UMANA EN AIGÜESTÒRTES DES DE HÈ 10.000 ANNADES

Christian Andreu
0
Ua còla de cercaires dera UAB an presentat ua basa de donades en accès obèrt que confirma ua ocupacion umana contunha en Parc Nacionau d’Aigüestòrtes des de hè dètz mil annades. Er estudi siguec publicat ena revista online Archaeological Data. Er estudi amassa enquia 124 datacions de carbòni 14 de 45 depaus diferenti situadi a […]

LA DARRIÈRA DEFENSA DELS BÒSQUES

Christian Andreu
0
L’armada silenciosa contra la secada: la sciéncia secrèta dels arbres que se defendon solets. Dejós la tèrra seca de nòstras pinedas e cassanhas, dempuèi lo Pirenèu fins a las planas lengadocianas, una ret invisibla de comunicacion e d’adaptacion bioquimica mena la batalha mai granda del sègle XXI contra lo cambiament climatic. La calor es estonanta […]