Christian Andreu

La serena (Merops apiaster) es un aucèl meropidat de l’òrdre dels coraciiformas, qu’òm pòt trapar aisidament en païses mediterranèus coma Occitània o Catalonha. Tanben pòt viure plan a l’Oèst d’Asia e lo nòrd african. D’abituda migra vèrs Africa del Sud mas tanben vèrs Índia. D’autres noms d’aquel polit aucèl son abelhòla, ceira vèrda, o manjamèu abelhièr. Per ansin, la […]

Era Via Lactèa s’espandís ath long d’apuprètz 100 000 annades-lum. Açò pòt semblar èster ua galaxia giganta mès non ei arren comparada damb miliards d’autes galaxies que i poirie auer en Univèrs. A mès, ei hèta d’esteles e de nebuloses, a mès de planetes. Açò poirie hèr dera Via Lactèa ua galaxia mès, sens cap […]

Entrevista damb Jusèp Loís Sans Socasau, president der IEA-AALO, autor der recent publicat Diccionari Aranés-Catalan e tanben deth Dicccionari Catalan-Aranés, qu’amasse enquia 70 000 paraules entà apréner e conéisher er aranés, lengua oficiau en tota Catalonha. Eth trabalh der Institut d’Estudis Aranesi pendent es darreres annades siguec sens arrèst. Eth resultat ei estonant, damb era […]

Temps de cambiament, temps de reneishement. Era Associacion culturau aranesa Es Paums, era associacion culturau de Vilamòs, ven d’informar que calie – coma mèrquen es sòns estatuts – auer un cambiament ena direccion. Aguest cambiament siguec hèt aguest madeish mes de mai entà hèr renéisher era activitat culturau dera Val d’Aran (e mès enlà encara). […]

Ara es estat descobèrt que lo sòl lunar a de compausants actius que permeton de tresmudar de dioxid de carbòni en d’oxigèn e carburants divèrses. La trobalha es estada considerada tras qu’importanta pr’amor qu’ajudariá plan a explorar l’espaci, almens a bastir de colònias umanas sus la Luna. La descobèrta arribèt après l’analisi d’un exemple de […]

Avètz sachut qu’aquesta soma es ara repertoriada dins lo site Wolfram Mathworld dintre Prime Sums (Somas de Nombres Promiers) dins la categorias dei somas curiosas (Ref. N° 38). Formula que dona la sequença: 0, 1, 12, 45, 225, 396, 960, 1377, … (OEIS A331764; JC Babois, comm. Pers. 31 janvier 2021) D’amics interessats per lei […]

Panthera pardus orientali, tanplan coneguda amb lo nom de leopard d’Amur, es un felin carnivòr. A mai, es la sosespècia de leopard pus rara de la planeta e la qu’es en una situacion mai critica uèi lo jorn pr’amor que sonque demorarián aperaquí demest 25 e 34 especimèns a la natura e benlèu entre 100 […]

Qué se pòt díder d’Hamlet que non s’age dejà dit ? E de Shakespeare ? Totun, era escadença ei istorica pr’amor dera revirada – se poirie díder tanben version –d’Antòni Nogués, que siguec publicada non hè guaire en çò der Institut d’Estudis Aranesi. Ei ua òbra capdau e totauments de besonh entara lengua occitana. Que […]

Maugrat tot çò que pòt semblar es esteles non son etèrnes. Nèishen, se desvolòpen e, fin finau, morissen, e açò non ei tostemps coneishut per toti. E es umans ja èm capables d’observar eth sòn neishement, com càmbien d’estat e, a còps, tanben era sua mòrt. E tot pr’amor dera tecnologia mès modèrna, qu’ajude a […]