Los scientifics avisan que l’aiga de la planeta conten de mens en mens d’oxigèn. Pas solament dins la mar mas tanben dins de lacs, de flumes, de rius e l’aiga de la còsta e amb un ritme estonant. La vida aqüatica doncas es fòrça menaçada. Segon los cercaires, aquel procès es plan restacat amb l’escalfament […]
Un supervolcan gaireben escandilhèt l’umanitat ara fa 74.000 ans mas los umans subrevisquèron de forma estonanta. Lo volcan Toba (Indonesia) patiguèt una supererupcion que balhèt escuretat e fred a tota la planeta. E l’umanitat gaireben s’escandilhèt. Pasmens, plusors espròvas arqueologicas d’Africa e Asia demostrèron que l’umanitat foguèt plan mai resistenta de çò que se pensava. […]
Lo tibetan es una lenga de la familha sino-tibetana parlada en Tibet mas tanben en d’autras regions imalaiencas de Nepal, Botan, Índia e China occidentala. Es encara una de las lengas pus influentas d’Asia pr’amor del bodisme mas, malgrat aquò, patís una grèva menaça pr’amor de la pression creissenta del chinés mandarin. La primièra forma […]
La vila egipciana d’Alexàndria evòca de concèptes coma l’istòria, la coneissença, la diversitat… amb la siuena mitica bibliotèca. Foguèt pendent sègles lo far del mond en la difusion de sabença. Mas tanben un far foguèt un dels sieus monuments mai coneguts. Una de las sèt meravilhas del mond. Foguèt bastit pendent lo sègle III aC, […]
Abans dera edat des dinosaures i auie ua grana diuersitat d’amfibís. Cada espècia auie desvolopat es sòns caractèrs especifics e singulars. Ua des mès celèbres aué (que non en sègle XXau pr’amor qu’ac ère dilhèu Diplocaulus) siguec Gercothorax que, maugrat víuer en tèrra auie conservat es sues branquies. Gercothorax viuec durant eth triassic, açò vò […]
Charanta es un daus fluvis dau nòrd occitan mai importants aus niveus geografic e ecologic. A 381 km de long e jonh un territòri de transicion entre lo planeu occitan e los darriers nauts releus dau Massís Centrau. Segon l’escrivan de lenga francesa Fénelon, nascut en Peiregòrd, es un daus fluvis mai beus de tot […]
La guèrra civila dels Estats Units èra finida cinc jorns abans. Mas lo president Abraham Lincoln (1809 – 1865), lo setzen, poiriá pas rebastir la nacion. Qualcunes jorns après foguèt assassinat. Aquela nuèch del 14 d’abril de 1865, un divendres, lo president e la siuena femna Mary Todd, decidiguèron veire l’òbra de teatre “Our American cousin” […]
Se pensam en grani predators, pensam tostemp en animaus. Imaginam un guepard ena savana, un grop d’orcas en ocean o encara en granes làmies blanques. An dents poderoses, arpes granes e ua capacitat fòrça nauta d’amagar-se e atacar per suspresa es sues predes damb precision. Totun, eth carnivòr mès intelligent dera planeta aperten ath mon […]
Encara aué Homo floresiensis ei ua des espècies ominides mès misterioses pr’amor des sues mesures (apuprètz un mètre de nautada e 25 kg de pés). Demorèc ena cauna de Liang Bua, ena isla de Flores, en Indonesia, e s’escandilhèc ara hè 50.000 annades, maugrat que no se sap se perqué. Ara, un estudi publicat ena […]
Escotat dempuèi la distància, Georges Brassens es la quintesséncia de la cançon francesa. Pasmens, jos sa mostacha iconica e sa guitara acostica batega un secret sonòr fascinant: una relacion prefonda, subtila e curiosa amb la lenga occitana. Es vertat que Brassens enregistrèt pas cap de cançon escrita integralament en occitan. Son catalòg de mai de […]