Charanta es un daus fluvis dau nòrd occitan mai importants aus niveus geografic e ecologic. A 381 km de long e jonh un territòri de transicion entre lo planeu occitan e los darriers nauts releus dau Massís Centrau. Segon l’escrivan de lenga francesa Fénelon, nascut en Peiregòrd, es un daus fluvis mai beus de tot […]
- popular
La guèrra civila dels Estats Units èra finida cinc jorns abans. Mas lo president Abraham Lincoln (1809 – 1865), lo setzen, poiriá pas rebastir la nacion. Qualcunes jorns après foguèt assassinat. Aquela nuèch del 14 d’abril de 1865, un divendres, lo president e la siuena femna Mary Todd, decidiguèron veire l’òbra de teatre “Our American cousin” […]
Se pensam en grani predators, pensam tostemp en animaus. Imaginam un guepard ena savana, un grop d’orcas en ocean o encara en granes làmies blanques. An dents poderoses, arpes granes e ua capacitat fòrça nauta d’amagar-se e atacar per suspresa es sues predes damb precision. Totun, eth carnivòr mès intelligent dera planeta aperten ath mon […]
Encara aué Homo floresiensis ei ua des espècies ominides mès misterioses pr’amor des sues mesures (apuprètz un mètre de nautada e 25 kg de pés). Demorèc ena cauna de Liang Bua, ena isla de Flores, en Indonesia, e s’escandilhèc ara hè 50.000 annades, maugrat que no se sap se perqué. Ara, un estudi publicat ena […]
Escotat dempuèi la distància, Georges Brassens es la quintesséncia de la cançon francesa. Pasmens, jos sa mostacha iconica e sa guitara acostica batega un secret sonòr fascinant: una relacion prefonda, subtila e curiosa amb la lenga occitana. Es vertat que Brassens enregistrèt pas cap de cançon escrita integralament en occitan. Son catalòg de mai de […]
Pendent de decennis, l’òm coneissiá dos mistèris que semblavan d’èsser desseparats. L’energia escura es lo 68% de tot çò que i a dins l’Univèrs. E tanben es lo motor que provòca lo sieu espandiment. La matèria escura ne representa un 27%. Es çò qu’unís l’Univèrs mercés a la gravetat. Fins a non fa gaire los […]
Las darrèras setmanas qu’avem parlat plan deus primats, la familha de monards mei pròcha de la nosta espècia. Uei, fin finau, parlaram deu chimpanzé e lo bonobo, las duas espècias mei ligadas a l’èster uman, maugrat que per fòrça expèrts son solament duas sosespècias de la medisha espècia. Los chimpanzés e los bonobos que son […]
Ongan los Estats Units d’America celèbran los dos cents cinquanta ans de la siuena declaracion unilaterala d’independéncia. Segon l’istoriografia del país, la “Revolucion Americana”. Tretze colònias britanicas atlanticas venguèron los primièrs tretze estats d’una nòva Federacion. Podèm tanben considerar aquela secession coma lo primièr capítol de la descolonizacion europèa. Los colons pagavan una quantitat importanta […]
Las illas aleutianas es una de las frontièras pus extrèmas de la planeta. Es un archipèla formada per mai de 300 illas volcanicas, situadas en estat d’Alaska. S’espandisson al long de mai de 1.900 quilomètres tre America e Russia. Tanben desseparan l’aiga suau del Pacific nòrd e l’aiga glaçada de la mar de Bering. Son […]