La còla de cercaires usèt una combinason de cellulas per formar la barrièra emato-retiniana extèrna – amb de teissut ocular que sosten de cellulas fotoreceptoras sensiblas a la lutz de la retina. La tecnica balha un aprovesiment illimitat de teissut derivat del pacient per estudiar de malautiás retinianas degenerativas dont la degenerescéncia maculara, ligada a l’edat.

Una malautiá pas gaire estudiada

«Sabèm qu’aquela malautiá comença dins la barrièra hémato-retiniana extèrna», çò declarèt Kapil Bharti. «Pasmens, los mecanismes de començament e de progression de la malautiá cap als estadis secs e umids avançats demòran mal compréses encara a causa de la manca de modèls umans pertinents.»

La barrièra emato-retiniana extèrna es constituïda de l’epitèli pigmentari retinian desseparat per la membrana de Bruch del coriocapillar ric en sang. La membrana de Bruch regula l’escambi de nutriments. Amb lo temps una part se descompausa, entrainant una degenerescéncia de las cellulas fotoreceptoras e una pèrda de vision.

Mas los scientifics barrejèron tres tipes de cellulas coroidianas en un idrogèl; de pericites e de cellulas endotelialas ,compausantas dels capillars a mai de fibroblastes, qu’ajudan a estructurar plan los teissuts de l’uèlh. Puèi, amb aquel gèl podèron regenerar las cellulas tornarmai.

Pas gaire après los cercaires semenèron de cellulas epitelialas pigmentàrias retinianas. E lo teissut imprimit arribèt a la maduritat après 42 jorns. D’analisis posterioras confirmèron que lo teissut imprimit semblava plan la mateissa barrièra emato-retiniana extèrna nativa. Per ansin, los medicaments usats poguèron restaurar la morfologia dels teissuts malauts.

«En estampant de cellulas, facilitam l’escambi d’indicis cellulars necessaris en l’anatomia normala de la barrièra emato-retiniana extèrna», çò diguèt Bharti. «La preséncia de cellulas produsís de cambiaments d’expression genica dins dels fibroblastes que contribuïsson a la formacion de la membrana de Bruch, quicòm suggerit mas pas encara provat fins al nòstre modèl.»

Los problèmas tanben foguèron màgers, cal caliá aver una regeneracion apropriada a mai d’una impression coerenta, e un idrogèl sensible a la temperatura. Los cercaires tanben optimizèron una mescla cellulara de pericites, de cellulas endotelialas e de fibroblastes. Lo cercaire Marc Ferrer apondèt que son de modèls de teissuts amb de nombrosas utilizacions potencialas e terapeuticas. Mas qu’encara cal desvolopar.

La Redaccion

Fa decadas se considerèt lo resultat de l’impacte d’un meteòr pr’amor de la siá forma circulara, mas après divèrses estudis foguèt demostrat que s’agís d’una estructura simetrica d’un dom anticlinal erosionat durant milions d’ans, e que mòstra lo sieu nuclèu. Lo centre de l’estructura es bastit per de ròcas d’una edat que se pòt situar entre lo Proterozoic e l’Ordovician, amb de carbonats (calcàrias e dolomitas) que contenon de troçes amb de silici, e originadas per dissolucion e escrancament carstic, e que son dins e disques anulars de basalt, kimberlita e de ròcas volcanicas alcalinas del Cretacèu.

Cap dels estudis fins uèi poguèt identificar d’evidéncias de cap meteòr (metamorfisme d’impacte). L’estructura e lo sieu nuclèu foguèron totjorn interpretadas coma l’expression superficiala d’un complèxe magmatic alcalin de l’edat del Cretacèu (las ròcas mai ancianas)  en tot donar luòc a un còrs carstic d’origina idrotermala.

Al començament se cresiá que l’Uèlh d’Africa, l’estructura Richat o Uèlh del buòu, èra un cratèr d’un meteòr, mas a l’ora d’ara los cercaires creson que son de rèstas d’una formacion de ròca fonduda que foguèt erosionada per d’aiga e vent. De bandas concentricas de resistentas ròcas de quars forman de sarradas, amb de vals de ròca mens resistenta entre elas. L’airal mai escur fa partida del replanat d’Adrar, una zòna de ròcas sedimentàrias situada a 200 mètres de nautor per dessús la sabla del desèrt mai pròcha. Un grand airal cobèrt per de dunas de sabla, nomenadas ergs.

Pòt èsser agachada dempuèi l’espaci

L’uèlh del Sahara, al centre-oèst de Mauritània es una formacion geologica unica, plan visibla quitament dempuèi l’espaci. Es coneguda coma l’Uèlh del Sahara o Estructura de Richat. Aquela formacion es una sèria d’anèls concentrics e a un diamètre de 50 km, e pr’amor d’aquò pòt èsser vista plan dempuèi l’orbita terrèstre e es estada objectiu de referéncia de mantunas còlas d’astronautas sus la Tèrra.

Un agach mai pròche permet espepissar d’arbres e d’arboces, coma de pichons ponches que semblan seguir l’estructura d’un riu que, segon lo moment de la fotografia, podia ja èsser sec ja quand i arrivèt lo satellit pr’amor que la sason de pluèjas èra ja finida. Qualques airals al sud e a l’Èst de l’estructura de Richat o Uèlh del Sahara semblarián èsser cobèrtas per de lacs temporals, secs la màger part de l’an.

Un article d’Andrés López*

*Dempuèi uèi trobarètz una pichona biografia dels redactors de Sapiéncia en la seccion Qui sèm.

Aqueste article es tanben publicat dins Naturaleza Salvaje, un numeric de geografia e l’environament, que Sapiéncia n’a un acòrdi de cooperacion