L’estudi es un de mai que confirma las fòrtas evidéncias cognitivas dels efièches positius del fach de parlar mai d’una lenga. Aital, lo multilingüisme melhora pas solament lo cervèl dels mainatges mas tanben pòt ajudar a reduire cèrts simptòmas e permetre de melhorar la pensada dels mainatges, autistas o non.

Lo nòu estudi foguèt realizat per l’UCLA Health (Califòrnia) e publicat dins lo numeric Autism Research: segon aqueste, los parents d’enfants autistas mas d’ostals amb mai d’una lenga confirmèron que lors filhs agissián e comprenián melhor que çò qu’èra demandat a d’autres mainatges. Se concentravan e comprenián melhor tanben las decisions dels autres. A mai, mòstravan una nivèl mai reduch de comportaments repetitius, comparats amb de mainatges d’ostals monolingües.

Mai de lengas, mens d’inibicion

«De parlar de lengas multiplas, amb o sens autisme, es restacat a una melhora inibicion, una melhor flexibilitat, e tanben una melhora capacitat de prene de decisions», çò diguèt Lucina Addin, autora principala de l’estudi, e cercaira de UCLA Health ».

Pendent l’estudi, los cercaires trabalhèron amb mai de 100 mainatges autistas e non autistas annadits d’entre 7 e 12 ans. La majoritat parlavan espanhòl e anglés a l’ostal. Las competéncias avaloradas inclusián l’inibicion, la memòria e lo desplaçament.

Las resultas confirman que lo multilingüisme pòt ben èsser restacat a mens d’inibicion, de melhors desplaçaments e una màger presa de decision que los autres enfants. Tanben descobriguèron qu’aquò entraïnava una melhora comunicacion, mens de comportaments repetitius e una melhora perspectiva.

Segon Addin, «i pòt aver una preocupacion demest los parents d’enfants autistas que parlar mai d’una lenga poiriá provocar mai de retards del desvolopament del mainatge. Pasmens, los provaments demòstran sonque d’impactes positius a tèrme long».

«Vesèm pas cap d’efièch negatiu se i a mai d’una lenga parlada a l’ostal, çò apondèt Addin. De parlar mai d’una lenga a l’ostal entraïna una cultura mai rica pels mainatges». Ara la tòca es estudiar mai aquò e saber se i a de limits. E per aiçò trabalharàn amb 150 mainatges autistas e estudiaràn lors imatges cerebralas per assajar d’o comprene.

La Redaccion

Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion.

Fotografia principala: Andy Dietler/CC.

Lo nòu estudi balha una evidéncia mai suls beneficis cognitius de parlar divèrsas lengas, en trobar que lo multilingüisme melhora pas solament las abilitats cognitivas generalas mas que tanben pòt ajudar a reduire cèrts simptòmas e refortir lo contraròtle de la pensada e d’accions quotidianas en d’enfants amb e sens autisme.

Encara mai d’evidéncias

Aqueste es doncas lo nòu estudi de l’UCLA Health.   L’estudi, publicat al numeric Autism Research, trobèt que los parents d’enfants autistas e non autistas en d’ostals multilingües confirmèron que lors enfants avián una foncion executiva globala mai fòrta, inclusent la capacitat de se concentrar, de comprene la perspectiva dels autres, la comunicacion e de nivèls redusits ​​de comportaments repetitius, restacat als enfants d’ostals monolingües.

«Parlar de lengas multiplas, amb o pas un diagnostic d’autisme, es associat a una melhora inibicion, desplaçament e flexibilitat, e tanben una melhora capacitat de prene de perspectivas», çò diguèt l’autora principala de l’estudi, la doctora Lucina Uddin, de l’UCLA.

L’estudi comencèt a l’Universitat de Miami, ont foguèron cridats 100 enfants autistas e non autistas d’edats de 7 a 12 ans d’ostals monolingües e multilingües. La màger part dels ostals multilingües parlavan espanhòl e anglés a l’ostal. Los parents foguèron demandats de marcar las competéncias de foncion executiva de lor enfant, que son sovent afectadas pel desòrdre autista.

Las competéncias avaloradas inclusián la capacitat de suprimir far quicòm d’irrelevant o de se distraire, poder  gardar quicòm a la memòria, coma remembrar un numèro de telefòn, e la capacitat de cambiar entre dos o mai de trabalhs diferents, coma jogar amb de joguets e netejar après.

Los parents foguèron tanben demandats de soslinhar qualcunas de las capacitats de basa afectadas per l’autisme coma comprene de perspectivas diferentas, la comunicacion sociala e los comportaments repetitius. La resulta de l’estudi confirmèt que lo multilingüisme pòt èsser restacat e plan a una melhora inibicion, de desplaçament e de competéncias de presa de perspectiva en los enfants amb autisme mas atanben sens autisme.

«Se se pòt pas parlar doas lengas, cal suprimir una per poder utilizar l’autra. Aquò’s l’idèa, que l’inibicion poiriá èsser refortida en coneissent doas lengas,» çò diguèt Uddin.

Parlar de lengas multiplas afectèt tanben positivament qualcunes dels simptòmas de basa de l’autisme, çò que resultèt en una comunicacion melhorada, de comportaments repetitius redusits ​​e de competéncias de presa de perspectiva melhoradas, çò diguèt Uddin.

Uddin apondèt que pòt i aver una preocupacion demest los parents d’enfants autistas que parlar de lengas multiplas poiriá contribuir a de retards dins lo desvolopament de l’enfant. Pasmens, las pròvas suggeriguèron pas d’impactes negatius mas de possibles beneficis a long tèrme.

«Vesèm pas cap d’efièch negatiu a l’ora de parlar de lengas multiplas a l’ostal,» çò diguèt Uddin. Parlar totas las lengas restacadas a la nòstra culutra sonque pòt èsser un benefici pels enfants.»

La Redaccion

L’intelligéncia de T. rex èra mai semblabla a la d’un reptil e pas a la d’un monard, cossí foguèt dich en d’estudis recents. T. rex demorèt pendent la fin del Cretacèu, çò es fa aperaquí 66 milions d’annadas, mas sonque en America del nòrd. Fins ara l’informacion que i aviá fasiá referéncia a d’estudis endocraneals e l’estudi del meteis cran.

Mas en 2023 la neurològa Suzana Herculano-Houzel afirmèt un un estudi que los grands dinosaures carnivòrs coma T. rex avián mai neuronas e pr’amor d’aquò èran plan mai intelligents que d’autres dinosaures. Segon Herculano-Houzel la nauta quantitat de neuronas de T.rex poiriá èsser plan ligada a la sieuna tras que nauta intelligéncia.

De dinosaures intelligents ?

L’estudi confirmava que los dinosaures avián d’abilitats cognitivas semblablas a la de divèrsas espècias de monards actuals e que pr’açò poirián aver bastit d’espleches e mostrar cèrta cultura. Mas, puèi aguèron de nòus estudis que negavan aquel fach. Lo nòu estudi, ara publicat al numeric The Anatomical Record e dirigit per Kai Caspar (de l’Universitat Heinrich Heine de Düsseldorf, en Alemanha) e d’autres, analisèt las tecnicas usadas en l’estudi d’ Herculano-Houzel per mesurar lo cervèl e las neuronas de T. rex e descobriguèt que las donadas finalas èran brica vertadièras.

Segon lo darrièr estudi sus l’intelligéncia de T. rex doncas, las mesuras del cervèl èran plan nautas e tanben lo nombre de neuronas estimadas. En mai d’aquò, afirmèron que mai neuronas es pas sinonime d’una intelligéncia pus nauta. « Son d’espècias escandilhadas e sonque podèm aver una estimacion del nombre de neuronas segon los modèls endocraneals e aqamb aquò n’i a pas pro, çò diguèt Caspar ».

 «Lo nombre de neuronas es pas sinonime de nauta abilitat cognitiva e en d’espècias escandilhas aquò pòt menar a de conclusions falsas, çò diguèt lo cercaire Ornella Bertrand, de l’Institut Català de Paleontologia Miquel Crusafont (ICP) ». Per ansin, e segon los cercaires, las donadas actualas mostran que dinosaures coma T. rex èran pas tant intelligents coma los monards e que lor conducha èra mai semblabla a la de crocodils e lausèrts actuals.

Pasmens, remembrèron que foguèron d’animals amb de conduchas plan còmplèxas e qu’aquò vòl pas dire qu’èran idiotas. D’efièch, las nòvas donadas provòcan una tornada a la vision tradicionala sus l’intelligéncia dels dinosaures, tan intelligents coma los lausèrts.

Segon Farren Naish, de l’Universitat de Southampton, « Pensar que T. rex poguèsse aver una intelligéncia coma la d’un baboin balha una imatge  estonanta mas tanben plena de terror. Mas lo nòstre estudi demòstra que totas las donadas actualas son contràrias a aquela idèia. Eran d’animals plan intelligents, coma los crocodils actuals e aquò tanben es estonant ».

Pels cercaires caliá publicar aquò pr’amor que los dinosaures son plan populars uèi e cal parlar amb mesura de la intelligéncia de T. rex, çò apondèt Caspar. E per rebastir la biologia d’espècias excandilhadas cal aver mai d’evidéncias del cran mas tanben de l’esqueleta, l’istologia dels òsses o las rèstas fossilas dels dinosaures.

La Redaccion

L’estudi es sonque un de plusors realizats los darrièrs ans que demòstra que i a un ligam demest usar una segonda lenga e lo declin cerebral. Aital, lo fenomen pòt permetre dempuèi ara poder dire plan que lo bilingüisme es semblable a una gimnàs mental qu’ajuda “lo cervèl a demorar actiu en d’annadas posterioras”, çò diguèron los cercaires que participèron en aquel estudi.

De simptòmas arrestats

L’estudi confirma doncas que de personas amb aquela malautiá, l’Alzheimer, arrèstan los simptòmas de la meteissa quora parlan una segonda lenga, restacats amb aquelas personas monolingües, que patisson un declin cerebral pus rapid. Pels cercaires parlar una segonda lenga arrèsta l’espandiment de malautiás mentalas coma l’Alzheimer, mai encara que quinsevolha medecina premanida per luchar contra la malautiá.

L’arrèst pòt arribar plan als cinc ans per la persona que patís l’Alzheimer, çò diguèt Ella Bialytok, de l’Universitat de York, a Toronto. I a pas cap medecina melhor per arrestar aquela malautiá. La nòstra interpretacion del bilingüisme es que demana una condicion cognitiva plan nauta, un esfòrç de mai semblable a quora fasèm una activitat sociala o intellectuala.

Benlèu pr’açò los cercaires creson que l’efièch del bilingüisme pòt èsser restacat amb una màger santat mentala e cerebrala e que provòca de diferéncias demest los bilingües e los monolingües. Tanben a nivèl de santat mentala.

“Èsser bilingüe, çò diguèt Bialytok, balha de beneficis cognitius e ajuda lo cervèl a ressòlvre diferents trabalhs del nòstre sistèma executiu (mental). Aqueste sistèma patís un declin amb l’edat, mas es pas totjorn aital amb los bilingües. An un nivèl mental mai naut e mai san”.

D’un autre costat, Judith Kroll, cercaire de l’Universitat estatala de Pennsilvanià tanben confirmèt que de recents estudis ja avián demostrat que parlar mai d’una lenga ajuda lo cervèl a vielhir de biais pus lent. La conclusion doncas es qu’èsser bilingüe ajuda e plan la nòstra santat mentala.

La Redaccion

Fotografia Principala: Lorie Shaull

De bèstias, los dinosaures? Benlèu cal revisar nòstre vejaire sus los dinosaures pr’amor qu’aguèron, plan abans que los pròpris mamifèrs, una capacitat cognitiva plan complèxa uei sonque desvolopada per qualcunas, pas totas, las espècias mamifèras.

Se seguissetz l’agach d’una autra persona o animal quand se debana quicòm, aquò vòl dire que demostratz qu’avètz l’abilitat de comprene una perspectiva diferenta a la vòstra. Es çò que los cercaires coneisson coma perspectiva visuala. Mas pas totas las espècias desvolopan aquela abilitat, sonque los monards, los umans e qualcunas raças de cans e de corbids.

Ara semblariá que los dinosaures tanben avián aquela capacitat complèxa, plan complèxa. La siá origina es desconeguda. Mas l’Universitat de Lund (Suècia) afirma ara qu’aquel tipe d’abilitat comencèt amb los dinosaures. L’estudi foguèt publicat al numeric Science Advances.

Val pas dire que la majoritat de cercaires creson que los dinosaures èran de bèstias plan basicas amb un cervèl plan pichonèl. Es estonant pensar que poirián aver agut un cervèl com lo dels mamifèrs. Los cercaires descobriguèron aquela capacitat en çò dels aligators e cèrtas espècias d’aucèls.

L’anatomia neuronala dels crocodilians evolucionèt pas gaire los darrièrs centenars de milions d’ans. E doncas, poiriá èsser plan semblanta a las dels dinosaures. Los aucèls paleognats an un cervèl parièr als dels dinosaures non aviaris, coma lo velociraptor.

De dinosaures mai intelligents

Se los aligators an pas de perspectiva visuala, los aucèls paleognats òc que l’an, car espepissan en la direccion ont agachèt un autre aucèl de la siá espècia. Son d’aucèls nascuts ara fa 110 milions d’ans. Pr’açò los cercaires creson que la siá perspectiva visuala nasquèt a l’epòca dels dinosaures. Se los aligators n’an pas sonque vòl dire que pas totas las espècias de dinosaures aguèron aquel tipe d’abilitat.

Tot fa tornar a pensar qué foguèt un dinosaure, pr’amor que benlèu foguèron d’animals plan mai evolucionats e complèxes de çò qu’òm aviá pensat fins ara. La siá capacitat cognitiva, aumens déu èsser revisada. Car plusors espècias d’aucèls actuals demostran que benlèu lors ancessors foguèron plan mai intelligents de çò dich fins ara.

La Redaccion

L’estudi foguèt fach ara per primièr còp amb l’usatge d’escanèrs cerebrals de centenars de personas que patiguèron COVID-19 per una còla de cercaires d’Oxford. Segon aquel estudi, patir aquela malautiá – e aquò tanben includís los que la patiguèron d’un biais pas grèu – entraïna la reduccion de la matèria grisa cerebrala en de regions restacadas amb l’odorat e la memòria e doncas provocar una reduccion de las capacitats cognitivas dels malauts.

L’estudi es nòu pr’amor que fins a uèi lo jorn totes los estudis fachs sus la COVID-19 èran estat realizats amb de personas qu’avián patit la COVID-19 de biais grèu e qu’èran estadas en espitals. E tanben pr’amor qu’utilizèt d’imatges cerebralas. Mas una còla de cercaires, dirigida per Gwenaëlle Douaut  analizèt los escanèrs cerebrals de centenars de personas qu’avián patit la pandemia mondiala abans e aprés la meteissa. L’estudi foguèt publicat al numeric Nature.

Centenars de malauts

La basa principala de l’estudi foguèron las donadas medicalas registradas al Biobank britanic e pr’açò podèron estudiar d’imatges cerebrals de mai de 45 000 personas de l’an 2014. Puèi apondèron d’imatges de fins a 785 personas amb d’edats situadas entre 51 e 81 ans. 401 d’aquelas patiguèron la COVID-19. Los autres foguèron un grop de contraròtle. E la majoritat dels primièrs patiguèron la COVID-19 de biais pas grèu.

Los cercaires espepissèron de cambiaments al cervèl pr’amor d’aquesta malautiá: una reduccion de la matèria grisa en divèrsas parts cerebralas restacadas amb l’olfaccion mas tanben la memòria e una reduccion de las mesuras totalas cerebralas. La pèrda de matèria grisa poguèt èsser situada entre 0,2 % e 2% segon la persona. La mejana foguèt de 0,7%. Los mai vielhs, restacats amb aquelas chifras patisson un 0,2% de pèrda de memòria per la siá edat.

Puèi demanèron als volontaris de far cèrtas espròvas cognitivas. Los qu’avián patit la COVID-19 demoravan mai temps per poder o far, encara aprés daissar l’espital. La resulta de l’estudi entraïnèt que los cercaires volgan ara estudiar se aqueles cambiaments al cervèl d’aqueles que patiguèron COVID-19 pòdon èsser permanents o pas o se encara pòdon venir mai grèus, sustot, restacats amb la memòria.

La Redaccion

Per ansin, una còla scientifica de l’Institut Soís de Bioïnformatica SIB e de l’Universitat de Lausana desvolopèron, a travèrs d’una nòva analisi de l’ADN uman, una nòva draia per estudiar quins cambiaments cerebrals avián entraïnat la naissença de nòstra espècia. La resulta dobrirà, de segur, de nòvas perspectivas per estudiar l’evolucion umana al nivèl biologic. L’estudi es publicat dins la revista numerica Science Advances.

Çò que fa venir diferenta l’espècia

Ja fa temps que divèrses cercaires an soslinhat que çò que fa venir diferenta l’espècia umana de, per exemple, las autras espècias de primats qu’existisson encara, seriá pas la sequéncia de l’ADN mas cossí s’exprimís aqueste, çò es la regulacion dels gèns. Mas aquò èra sonque una ipotèsi fins ara e o caliá poder demostrar.

Segon Marc Robinson-Rechavi, que dirigiguèt aquel nòu estudi, “ per assajar de trapar la responsa a de desenats de questions scientificas caliá èsser plan positiu e identificar quinas parts del genòma uman foguèron jos la dicha seleccion positiva. La responsa poiriá fòrça ajudar a desvolopar la recèrca biomedicala”.

Aital, aqueles cercaires an desvolopat un nòu metòde que permetiá d’identificar divèrsas regions cerebralas, e an demostrat qu’aquestas avián patit de cambiaments genetics pendent la longa evolucion umana. Los scientifics an restacat lo cervèl amb l’estomac e an pogut desmostrar que lo primièr aviá patit fòrça cambiaments evolutius, en relacion amb l’estomac. Aquò es considerat coma un grand succès pr’amor qu’ara ja pòdon èsser identificadas las regions geneticas umanas que patiguèron mai de cambiaments evolutius.

Puèi, los cercaires an restacat aquelas regions geneticas amb las d’autras espècias de primats, coma lo chimpanzé e lo gorilla. Aquò a donat una vision encara mai clara sus lo cambiament patit per aquelas regions cerebralas d’un biais genetic, e una melhora compreneson de l’evolucion umana.  E tot aquò sens demembrar qu’un cambiament genetic dins una espècia, tanben conegut coma mudacion, es, al començament, ni bon ni marrit per aquel organisme. Es sonque una traça genetica que permet d’identificar quora aquela espècia se desseparèt de son ancessor. Mas, ara, enfin, la sciéncia a trapat quinas èran aquelas regions geneticas. Puèi, cal assajar de comprene perqué cambièron.

La Redaccion

Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion

Lo nòu estudi, publicat al numeric Current Biology, confirmèt qu’abans de l’extincion que se passèt pendent la fin del Cretacèu (e qu’entraïnèt la fin de totes los dinosaures) d’animals coma los dinosaures e los aucèls avián de cervèls parièrs. Totun, aprés aquel episòdi biologic, lo cervèl dels aucèls comencèt a evolucionar plan pr’amor que comencèron a aucupar ecologicament un espaci que demorèt liure alavetz.

«Foguèt estonant descobrir qu’un animal qu’es plan pichon pòt desvolopar mai qu’un autre tipe d’animal lo cervèl, çò diguèt Daniel Ksepka, del Musèu Bruce e autor del nòu estudi. Mai d’una familha d’aucèls desvolopèt de grands cervèls qu’èran pas restacats amb lo tipe de cervèl qu’aguèron lors ancessors”.

Per ansin, una còla de fins a 37 cercaires estudièt las donadas de centenats de cervèls d’aucèls e tanben de dinosaures e aprés estudièron las mesuras de l’animal restacadas amb la mesura del cervèl. “I a pas una linha cèrta entre los cervèls dels dinosaures mai evolucionats e lo dels aucèls mai primitius, çò apondèt Amy Balanoff de l’Universitat Johns Hopkins. D’aucèls coma los emus o los colombs an lo meteis tipe de cervèl qu’un dinosaure terapòde amb la meteissa mesura e qualqu’uns encara an lo cervèl mai pichon”.

Los dos grops d’aucèls amb un cervèl mai desvolopat son los parroquets e los còrbs, qu’an una capacitat cognitiva estonanta e encara pòdon arribar a desvolopar la capacitat del lengatge. Son d’aucèls que tanben an una memòria tras qu’escepcionala. Aquelas capacitats, segon los scientifics, serián los qu’aurián ajudat a desvolopar plan los cervèls d’aqueles animals.

De cervèls mai grands

Segon lo nòu estudi i a mai d’una espècia d’aucèl que desvolopèt lo cervèl d’un biais estonant e qu’entraïnèt aprés aver de cervèls mai grands. Aquò foguèt soslinhat plan en aquela recerca. “Totun, que son los còrbs los mai intelligents de totes los aucèls uèi lo jorn, çò confirmèt Adam Smith, tanben autor d’aquel estudi. Sonque podèm dire que son los aucèls amb un cervèl mai desvolopat e aquò es pauc”.

«Lo corbids son los ominins del reialme dels aucèls, çò apondèt Jeroen Smaers, de l’Universitat Stony Brook. Desvolopèron grands cervèls coma faguèron los nòstres ancessors e tot aquò se passèt pendent un periòde de temps plan cuèrt. Son d’animals estonants dins lo mond biologic actual”.

La Redaccion

La causa n’es, segon çò qu’an descobèrt fa gaire los scientifics, un gèn qu’entraïnèt tot aquel procès mas qu’es pas especific de l’espècia umana. Lo nom d’aquela sequéncia genetica d’ADN es, totun, un pauc complèxe: ARHGAP11B.

Per ansin, e segon çò que descobriguèt una còla de cercaires del celèbre Institut Max Planck de Biologia Moleculara e Genetica de Dresden (Alemanha), aquel gèn es lo vertadièr gèn de la creissença de la talha del cervèl uman pendent los darrièrs milièrs d’ans de l’espècia umana.

Los scientifics implantèron aquel gèn dins l’encefal en desvolopament de furets amb la tòca de comprene cossí agís aquel gèn. E çò que descobriguèron foguèt, almens, susprenent: los pichons mamifèrs qu’aguèron lo cervèl modificat amb aquela gèn obtenguèron, fin finala, un neocortex plan màger. Semblariá qu’aquel gèn faguèsse activar mai de temps las cellulas progenitrises neuronalas (semblablas a las cellulas maire e que produson de nòvas neurònas), e aquò fariá créisser lo neocortèx.

Créisser per melhorar l’espècia

Après far l’estudi, son director, Wieland Huttner, confirmèt que çò que caliá far ara èra estudiar “s’aquela creissença entraïna una competéncia cognitiva pus nauta. S’aquò foguèsse aital, çò apondèt Huttner, lo mistèri del desvolopament del cervèl uman seriá mai clar”.

Cal remembrar que lo cervèl uman a cèrts traches que fan d’aqueste un organ unic dins lo mond de la biologia animala sus la planeta: quand avèm sonque 2 ans, lo cervèl d’un nenet a ja lo 80% de la talha del cervèl qu’aurà un adulte e es pr’aquò que lo cap dels mainats durant aquela edat es tan grand.

A mai, lo pes mejan d’un cervèl uman es de 1350 gramas, dont lo 60% es sonque constituit de graissa e doncas se pòt arribar de dire qu’es, justament, la partida pus grassa del còrs uman, malgrat tot çò que ne poiriam pensar. D’un autre costat, un 7,3% del cervèl uman es d’aiga e basta de patir una pichona desidratacion corporala de sonque 2% per provocar de grèus problèmas cerebrals dins l’atencion, la memòria e d’autres procèsses cognitius. Es doncas un organ extraordinari.

La Redaccion

Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion

L’estudi foguèt dirigit per una còla de psicològs de l’Universitat de Princeton, que voliá confirmar s’existissiá qualque tipe de ligam cerebral entre un mainat e un adulte a l’ora del jòc. Aquel tipe de relacion sensoriala arribariá al moment de jogar, d’escotar una istòria o sonque s’agachar l’un a l’autre.

D’estudis anteriors avián ja confirmat qu’existissiá una sòrta de ligam cerebral entre adultes quand agachavan un filme o escotavan la meteissa istòria. La suspresa arribèt quand lo nòu estudi confirmèt que çò de meteis se debanava entre un adulte e un mainat. L’estudi es estat publicat dins la revista numerica Psychological Science.

Segon los cercaires qu’an realizat l’estudi, i a una mena de sincronia neuronala entre un adulte e un mainat qu’a de grandas implicacions pel desvolopament social e l’aprendissatge lingüistic. Per o poder trobar, los cercaires creèron un nòu metòde que consistissiá a enregistrar l’activitat neuronala simultanèa d’un adulte e un nenet, durant lo temps de jòc.

L’experiment se faguèt en tot enregistrar çò que se passava al nivèl neuronal entre un adulte (lo meteis) e 42 mainats amb d’edats compresas entre 9 e 15 meses. Pendent l’experiment, l’adulte interagissiá pendent cinc minutas amb lo nenet abans de jogar amb el o de legir un libre per enfants. Lo mainat èra totjorn amb sos paires. Fins a 52 canals cerebrals foguèron trobats que donavan de donadas sus de camps coma la prediccion, lo tractament del lengatge e la compreneson.

Una sincronizacion cerebrala

Al moment d’estudiar las donadas scientificas, foguèt descobèrt qu’existissiá un tipe de sincronizacion en divèrses airals cerebrals del nenet e l’adulte. E quand l’adulte se desseparava de l’enfant, aquel ligam neuronal s’arrestava totalament. Mas la suspresa màger foguèt quand los cercaires avián aquela sòrta de ligam.

Per ansin, lo ligam màger foguèt trobat dins lo cortèx prefrontal –una part del cervèl en relacion amb lo fach d’aprene, de pensar a l’avenir o d’executar cèrtas foncions e que se pensava que sonque se desvolopava fòrça mai tard–. “Nòstra suspresa foguèt granda al moment de poder confirmar scientificament que los dos cervèls èran ligats amassa durant qualques segondas, çò diguèt Lew-Williams, psicològ qu’a participat a aquel estudi. Aquò vòl dire que los mainats son pas sonque receptors passius de l’informacion que recebon mas que tanben dirigisson l’adulte a l’ora de parlar o jogar”.

Seriá una mena de comunicacion que consistís a dire a l’adulte quin joguet prene per lo far venir aürós. E la relacion es tras que dinamica. L’estudi pòt dobrir de nòvas pòrtas per tal d’assajar de melhor comprene la relacion entre parents e enfants –e mai amb de mainats autistas– e tanben per fin de melhorar de tecnicas d’apròchi del mond cerebral dels enfants. Los cercaires vòlon ara contunhar l’experiment amb d’enfants mai grands.

La Redaccion

Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion