Per ansin, lo Corrent Atlantic, pròche a la paralisi finala, auriá patit de cambiaments prigonds pendent los darrièrs ans e los cercaires confirman ara que patirà un arrest total lèu. La paralisi d’aqueste corrent marin provocarà, un cambiament de temperatura de l’aiga que i a l’Atlantic Nòrd (çò que provòca d’ivèrns suaus a Euròpa) radical, car l’aiga mai cauda vendrà fòrça pus frega.

“Quand aquò arribarà, çò diguèt Juan Jesús Gonzalez Guzman, de l’Universitat Complutense de Madrid, lo moviment d’aiga cauda  tropicala actual que i a vers lo nòrd demorarà arrestat per totjorn e lo clima a la region canviarà d’una manièra estonanta”.

A mand de s’arrestar

L’estudi, publicat fa gaire al numeric Scientific Nature, confirmèt lo cambiament climatic que poiriá se debanar lèu en Euròpa pr’amor de la fin del corrent marin Atlantic. Justament aquel corrent es la causa principala del clima actual de l’airal meridional d’aquel ocean. E pr’amor d’aquò lo clima europèu ven plan mai suau en Euròpa qu’en cèrts luòcs d’America, tanben situats a l’emisfèri nòrd, en la meteissa latitud.

Lo Corrent de l’Atlantic nòrd mena d’aiga cauda vers lo nòrd e d’aiga freja vers lo sud. Mas la fòrça del corrent es mendre dempuèi fa d’annadas, benlèu pr’amor del desglaç de Groenlàndia, e ara poiriá s’arrestar totalament lèu. A mai, la densitat d’aiga superficiala de l’ocean Atlantic venguèt tanben plan mai densa pr’amor del cambiament climatic.

Malgrat que l’estudi ditz pas quand se debanarà aquò, òm pensa que poiriá passar pendent las proplèus decadas e abans de l’an 2100. Segon los cercaires que faguèron l’estudi, aquò poiriá representar una vertadièra catastròfa per Euròpa car lo clima cambiarà d’un biais radical. D’efièch, òm considèra qu’aqueste cambiament climatic serà rapid.

Per far l’estudi los cercaires analizèron la situacion actuala del glaç marin artic, lo glaç de Groenlàndia, los bòsques boreals, lo tèrra glaçat, lo quite corrent marin atlantic, la selva amazoniana, lo coralh d’aiga cauda, e encara lo glaç antartic, totes restacats entre eles.

La consequéncia de la paralisi del Corrent Atlantic poiriá entraïnar de problèmas grèus per l’agricultura europèa, mai glaç e nèu e tanben fòrça mai ciclons e mai intenses. E tot segon la region.  Pasmens, tanben demandèron d’estudiar d’un biais plan mai prigond aqueles cambiaments pr’amor del sieu dangièr.

La Redaccion

Lo navèth estudi qu’estó hèit peus cercaires Shineng Hu, de l’Institut Oceanografic de Scripps e Alexey Fedorov, de l’Universitat de Yale. Per eths, l’Ocean Indian que poderé estar ua ajuda indirècta (pr’amor deu cambiament climatic) au Briu de l’Atlantic Nòrd, qui poderé retrobar ua velocitat normau.

Lo Briu de l’Atlantic Nòrd qu’ei un sistèma de circulacion de l’aiga especific ad aqueste ocean qui mia aiga cauda tau nòrd e aiga hreda tau sud. Aqueth fenomèn, estable milièrs d’annadas adaron, que s’estanca drin a drin depuish quinze ans. Un hèit qui poderé miar a un esglàs climatic planetari.

E l’Ocean Indian ?

Quan èran a estudiar las rasons de l’estanc deu Briu de l’Atlantic Nòrd, los cercaires que decidín de dar ua guinhada a la situacion climatologica actuau de l’Ocean Indian. Dab l’ajuda d’un centenat de dadas navèras e de las navèras tecnicas scientificas e informaticas que descobrín un hèit desconeishut dinc ara.

“L’Ocean Indian qu’ei uei l’element on trobam las pròbas mei claras deu cambiament globau, çò digó Hu. E quan l’Ocean Indian tira tà vàder de mei anar mei caud que plau mei en aquela region. Que reduseish donc las plojas en d’autes endrets deu planeta. L’Atlantic Nòrd qu’ei un d’aquestes”.

Atau, l’Ocean Indian que coneish ua ploja mei densa e reguliara quan l’Ocean Atlantic n’ei estauviat, çò digón los cercaires. Mensh de ploja que vòu díser mei de salinitat au nivèu deu tropic de l’Ocean Atlantic. Dab mei d’aiga salada, l’Ocean Atlantic que vàder hèra mei hred e l’aiga que vira d’un biaish mei velòç.

“Qu’ajuda lo Briu de l’Atlantic Nòrd, çò confirmè Dedorov, pr’amor la circulacion que torna vàder mei fluïda. Totun, ne’s sap pas enqüèra quan de temps l’Ocean Indian e contunharà a s’arrecauhar. Se’s debana aus autes oceans, com l’Ocean Pacific per exemple, lo Briu de l’Atlantic Nòrd que’s tornarà pèrder fòrça”.

Per Hu e Fedorov, atau que’s pòt notar la connexion globau enter lo climat e lo planeta. Que cau compréner d’un biaish mei pregond lo cambiament climatic e los sons efèits. Que cau identificar totas las causas mes tanben totas las consequéncias abans sii tròp tard”.

La Redaccion