Home DIVÈRSES FAUNA OCCITANA(6): LO PIC VERD
FAUNA OCCITANA(6): LO PIC VERD
0

FAUNA OCCITANA(6): LO PIC VERD

0

Sián grands o pichons, de mamifèrs, d’aucèls o d’insèctes, la tròba de cèrts animals als nòstres bòsques es lo simbòl d’una natura qu’encara demòra en bon estat. Lo pic verd es un aucèl que, urosament, encara es exemple d’aquò. A una bona situacion e se pòt pas pensar çò de meteis dins d’autres païses mai septentrionals d’Euròpa.

Lo pic verd fa son niu dins ld’arbres de tot tipe.

Totun, es mai un aucèl que pòt plan èsser ausit que non pas vist. La sosespècia que viu a Occitània, coma a tota Euròpa centrala (Picus viridis) a desparièrs colors d’autras sosespècias – coma las que i a dins la peninsula iberica o a las montanhas d’Iran – pr’amor que sas colors fan d’aquestes aucèl, de segur, un animal subrebèl que fa estonar l’aimant de la natura, ambe son crit ivernal “clu-clu-clu-clu” o los còps que dona als troncs de tota sòrta d’arbre per i far son niu.

Pr’aquò es un pic – los Picidae son coneguts per far los nius dins los traucs dels arbres – mas çò que lo fa pus desparièrs d’autras espècias de pics es çò que manja: pòt èsser ben considerat un aucèl gaireben terrèstre pr’amor qu’aima plan de formigas e d’autres insèctes o de larvas e atal demòra fòrça temps a tèrra.

De colors subrebèlas

Lo pic verd, amb una populacion estimada a Occitània que poiriá plan èsser mai nauta de 100.000 parelhas (en de païses mai pichons territorialament coma los Païses Catalans la chifra arribariá pas a las 50.000 parelhas) es una espècia fòrça espandida al continent europèu. D’efièch, pòt èsser trobat tre Portugal fins los airals mai montanhoses d’Iran.

Demòra plan a tota sòrta de bòsques, especialament en de bòsques de pin negre, mas pòt èser trobat en tot tipe d’aforests occitanas e europèas. Serà doncas trobat aisidament en de zònas de fins a 2000 mètres de nautor en convivéncia amb d’autras espècias de pic coma lo pic negre (Dryocopus matrius) o encara lo Pic Grand (Picoides major). Val pas dire que dins d’airals mai baisses serà dins de bòsques d’ametlièrs, d’olivièrs o encara prèp de d’autras plantacions umanas on tanben cerca de manjar.

Airal de distribucion del pic verd dins Euròpa e mai enlà. Al nòrd l’espècia es en una situacion pro marrida.

La sieuna tres que nauta capacitat d’adaptacion a tota sòrta de luòcs – tanben los qu’an patit pus de cambis per la pression demografica umana – fa del pic verd un aucèl qu’es pas en situacion de desaparicion a Occitània. N’i a e n’i a fòrça: son estats agachats amb de nius en de pals de telefòn o en de fenèstras de fusta dins d’ostals rurals. Un fach curiós seriá que, als deltas dels flumes i a los especimèns corporalament mai grands d’Euròpa, coma se debana amb los de Camarga– amb prèp de 180 gr los mascles e 175 las femelhas -.

Ailà la sieuna alimentacion jornalièra deuriá èsser plan desparièra – al delta de l’Ebre es pas encara estat vist -. Siá cossí siá a Occitània encara es en grand nombre e la sieuna situacion es pas marrida, coma òc se debana en d’autres luòcs coma Alemanha o los Païses Basses pr’amor de la fauta de putrefaccion dels arbres – ont fan los nius – (o rarefaccion) o per la deforestacion umana.

Una morfologia especiala

Al nòrd dels Pirenèus, al Lengadòc – maugrat que pòt èsser ausit pertot Occitània – trobar una esqueleta o de rèstas de pic verd mòrt pòt far dobtar los que son pas d’ornitològs: lo pic verd, la part superiora de la fàcia verda, en naut de la testa de color roge e la femelha a encara una mostacha negra – que lo mascle a roja -. Qual aucèl serà ? Una sòrta de parruquet o benlèu una espècia estrangièra pr’amor de sas colors tropicalas arribada de fa pauc temps ?

Lo pic verd es un aucèl que pòt èsser nomentat aucèl terrèstre pr’amor de sa dièta.

Pas. Es un aucèl amb de colors subrebèlas d’entre 30 com de longor e fins a 45 d’envergadura que, maugrat èsser de la familha dels picidae – que fan de nius en tot far de traucs o que manjan als arbres, a una dièta basada en d’insèctes e de larvas que tròba sul sòl. De soslinhar que, per exemple, pus de 90% de la sieuna alimentacion es basada en de formigas e que complèta l’alimentacion amb de granas e de baias – e pr’aquò es trobat fòrça prèp de las culturas umanas-.

Coma d’autras espècias de pics, lo pic verd es una espècia d’aucèl sedentària, çò vòl dire que emigra pas de manièra annadièra: solament los especimèns mai joves aprés demorar fins a tres setmanas prèp dels parents après lo primièr vòl faràn de moviments de pauca consideracion que pòdon pas èsser considerats coma de migratòris.

A Occitània los nius començant d’èsser bastits sus l’arbre pendent la fin de març e, aquò fach, arribarà la ponduda amb d’entre 5 e 8 uòus blancs pendent mejan abril de doas setmanas. Lo aucelons naisseràn pendent lo començament del mes de mai e a la fin de la prima ja an fach lo primièr vòl.

Es una espècia d’aucèl plan particulara. Malgrat que cava los nius dins dels arbres – e quora n’i a pas tanplan dins de pals – demòra la majoritat del temps a tèrra a la recèrca de formigas e d’autres insèctes. Coma aucèl sedentari pòt èsser espepissat en de bòsques mas tanben en de pargues, de vergièrs o d’airals de montanha de fins a 1700 m – a Arpitània totun, es estat vist en d’airals de 2150 m de nautor e al Caucàs encara mai, en de zònas de fins a 2745 m de nautor-.

Fòrça espandit dins Occitània tota es mai aisit de l’ausir que non pas lo veire.

La sieuna activitat es basicament jornalièra e pendent la nuèch se mòu pas gaire. La cerca de manjar es facha amb de serias de sauts de 25 cm e fins a 3 mètres de longor sens arribar de volar. A mai, pus que volar, çò que fa es planar d’un arbre a l’autre aprés l’aver reconegut tot orizontalament de naut en bais a la cerca de formigas e de larvas. Pr’aquò far utiliza una lenga estonanta de fins a 10 centimètres de longor que permet caçar plan los insèctes que i a dins l’arbre o quitament dins los formiguièrs.

Lo son de l’ivèrn

Maugrat que en de païses gaudís d’una plan bona situacion coma espècia – lors pejors enemics son la deforestacion e lo raubament d’arbres mòrts per l’òme – es un aucèl qu’es plan malaisit de veire. Mai comun es poder l’ausir pendent l’ivèrn, siá amb son “clu-clu-clu-clu” caracteristic (qu’atanben pòt venir clu-uc) siá amb lo son que fa son bec als arbres per far de nius o assajar de dubrir un niu d’insèctes.

Totun, poder veire un pic verd quora ataca un formiguièr es una experiéncia naturala unica e subrebèla. Alavetz es agachat en tot assajar d’obrir un formiguièr. La colonia de formigas balha l’alèrta lèu e las formigas soldat assajan d’aparar la colonia en tot atacar l’aucèl. Lo pic verd, maugrat aquò, sembla pas patir de dans per los tras que pichons insèctes e contunharà de manjar de formigas, una e puèi una autra, de manièra regulara.

L’scèna es nomentada per los ornitològs coma Banh de Formigas e es una vision fòrça particulara e estonanta. Benlèu, a mai de l’ausir als bòsques quora passejam, poirem trobar un d’aquels banhs e atanben decidirem qu’es un dels aucèls occitans mai bèls que i a dins las nòstras tèrras.

Christian Andreu*

*Dempuèi uèi trobarètz una pichona biografia dels redactors de Sapiéncia en la seccion Qui sèm.

Christian Andreu Nasquèt a Barcelona en 1972, estudièt jornalisme a l’Universitat Autonòma de Barcelona e son especialitat es la politica internacionala. Parla uech lengas dont l'occitan. A publicat lo libre Art i Lletres a Horta-Guinardó e a collaborat totjorn amb de jornals catalans, bascos e occitans coma La Veu del carrer, El Punt, Egin, A vòste e Jornalet. Es maridat, a dos enfants, Jana e Roger, e demòra a Reus.

LEAVE YOUR COMMENT

L'adreça electrònica no es publicarà. Els camps necessaris estan marcats amb *